Dijital Baskıya Hazır Dosya Nasıl Hazırlanır? Çözünürlük, Renk ve Taşma Payı
Baskıda karşılaşılan sorunların büyük çoğunluğu makineden değil, dosyadan kaynaklanır. Bu yazıda baskıya göndermeden önce kontrol edilmesi gereken beş teknik başlığı, gereksiz jargona girmeden topladık.
1. Çözünürlük: “300 dpi” her iş için doğru değil
Matbaa alışkanlığı olan 300 dpi kuralı, elinizde tuttuğunuz bir broşür için doğrudur. Ama 4 metrelik bir vinil afişi 300 dpi hazırlamaya çalışmak, açılamayacak kadar büyük bir dosya üretir ve hiçbir görsel kazanç sağlamaz. Belirleyici olan izleme mesafesi:
| İş türü | İzleme mesafesi | Önerilen çözünürlük |
|---|---|---|
| Kartvizit, broşür, katalog | 30–50 cm | 300 dpi |
| Poster, vitrin görseli | 1–3 m | 150 dpi |
| Cephe afişi, branda | 5 m ve üzeri | 72–100 dpi |
| Araç giydirme | 2–5 m | 100–150 dpi |
Bu değerler gerçek baskı ölçüsünde geçerlidir. 1/10 ölçekte hazırlanmış bir dosyada 300 dpi, gerçekte 30 dpi demektir.
2. Renk: ekran RGB, baskı CMYK
Ekranınız ışık yayar, kâğıt ışığı yansıtır. Bu yüzden ekranda gördüğünüz parlak turuncu ya da canlı mavinin bir kısmı CMYK'da fiziksel olarak üretilemez. Dosyayı baskıya göndermeden önce CMYK'ya çevirmek, sürprizi baskıdan önce görmenizi sağlar.
Siyah konusu
Büyük siyah alanlarda tek kanal siyah (K100) soluk, grimsi çıkar. Geniş zeminlerde zengin siyah kullanın: yaklaşık C60 M40 Y40 K100. Ancak küçük puntolu metinlerde bunu yapmayın — dört rengin üst üste basılması ince yazıda kayma ve bulanıklık yaratır; metin K100 kalmalıdır.
Kurumsal renkler
Logonuzun rengi kritikse, CMYK değeri yerine Pantone kodunu belirtin ve renk hedefini üretimciye yazılı iletin. Farklı malzemelerde (vinil, branda, pleksi, tekstil) aynı CMYK değeri biraz farklı görünür; bu normaldir.
3. Taşma payı ve güvenli alan
Kesim hiçbir zaman mikron hassasiyetinde değildir. Bu yüzden zemin rengi ya da görsel, kesim çizgisinin dışına taşmalıdır:
- Taşma payı (bleed): Küçük işlerde her kenardan 3 mm, büyük formatta 10 mm.
- Güvenli alan: Yazı ve logo, kesim çizgisinden en az 5 mm içeride kalsın.
- Gergili uygulamalarda: Çerçeveye gerilecek kanvas ya da brandada, kenardan katlanacak pay ayrıca eklenir — bu payın içine önemli hiçbir öğe girmemelidir.
4. Yazıları dönüştürün
Dosyayı açan bilgisayarda sizin fontunuz yoksa, program onu başka bir fontla değiştirir ve tasarım bozulur. Çözüm basit: yazıları eğriye/outline'a dönüştürün (Illustrator'da “Create Outlines”, InDesign'da PDF'e dışa aktarırken font gömme). Dönüştürdükten sonra metni düzenleyemeyeceğiniz için, düzenlenebilir bir kopyayı ayrıca saklayın.
5. Doğru formatta gönderin
- PDF/X-4 — çoğu iş için en güvenli seçenek. Vektör, görsel, şeffaflık ve renk profilini birlikte taşır.
- AI / EPS — kesim yolu gereken işlerde (sticker, pleksi kesim, kutu harf).
- TIFF — tamamen fotoğraf olan büyük formatlı işlerde.
- JPG — yalnızca yüksek kalitede kaydedilmişse ve içinde keskin yazı yoksa.
Kesim yolu gereken işlerde kesim çizgisini ayrı bir katmana koyun ve spot renk olarak (örneğin “CutContour”) tanımlayın; böylece baskıya karışmaz.
Göndermeden önce son kontrol listesi
- Dosya gerçek baskı ölçüsünde mi?
- Çözünürlük, izleme mesafesine uygun mu?
- Renk modu CMYK mi, kurumsal renkler belirtildi mi?
- Taşma payı eklendi, yazılar güvenli alanda mı?
- Fontlar eğriye dönüştürüldü mü?
- Kesim yolu ayrı katmanda ve spot renkte mi?
- Yazım kontrolü yapıldı mı? (Baskıdan sonra düzeltme diye bir şey yok.)
Dosyanızı göndermeden emin olmak isterseniz, baskı öncesi kontrolü biz yapalım: ölçü, çözünürlük, renk ve taşma payını inceleyip eksikleri liste halinde bildiririz.